Βιταμίνη Β1

ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΧΕΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΓΕΩΠΟΝΟΣ Msc

Το μόριο της βιταμίνης Β1 περιέχει ένα πυριμιδικό και ένα θειαζολικό δακτύλιο και υπάγεται στις αζωτούχες βάσεις. Το υδροξείλιο (ΟΗ) του μορίου της βιταμίνης μπορεί και σχηματίζει εστέρες. Στους ιστούς του σώματος των ζώων υπάρχει ο διφωσφορικός εστέρας γνωστός σα πυροφωσφορική θειαμίνη ή συγκαρβοξυλάση, αλλά επίσης τόσο η μονοφωσφορική και η τριφωσφορική θειαμίνη όσο και η πυροφωσφορική λιποθειαμίδη.
Η βιταμίνη Β1 αντέχει σε ελαφρά όξινη διαλυση αλλα καταστρλεφεται σε ουδέτερη διάλυση. Παίζει βασικό ρόλο στον μεταβολισμό των υδατανθράκων για την παραγωγή ενέργειας που χρειάζεται ο ζωικός οργανισμός. Η θειαμίνη Β1 υπάρχει σε πολλές τροφές, όπως στη ζυθοζύμη, στα φύτρα των δημητριακών καρπών και στους φλοιους τους, στα φασόλια, στα μπιζέλια και στις πράσινες φυλλώδεις ζωοτριφές, στον κρόκο των αυγών, το συκώτι, στα νεφρά και στο χοιρινό κρέας. Η διφωσφορική θειαμίνη είναι συνένζυμο υπεύθυνο για τις αποκαρβοξυλιώσεις και επομένως για την αποκαρβοξυλίωση του πυροσταφυλικού οξέος. Το οποίο είναι απαραίτητο για τον καταβολισμό των υδατανθράκων και εξοικονόμησης ενέργειας για το ζώο, όσο και για τη σύνθεση του αμινοξέος βαλίνη σε βακτήρια, φυτά και ζύμες. Η συγκαρβοξυλαση παίζει επίσης σημαντικό ρόλο τόσο στην παραγωγή ερεθοσμάτων στα περιφερικά νεύρα, όσο και στα φαινόμενα ανάκτησης από ερέθισμα, στη λειτουργία των γαστρικών εκκρίσεων, στη διατήρηση υης όρεξης και της ευεξίας. Έλλειψη βιταμίνης Β1 επιφέρει ανορεξία, δυσκοιλιότητα, ατονία του εντέρου κόπωση και νευρικότητα. Τα συμπτώματα αβιταμίνωσης της Β1 στα ζώα είναι ανορεξία, ισχνότητα, αδυναμία και προοδευτική δυσλειτουργία του νευρικόυ συστήματος. Τα χοιρινά ενδέχεται να εμετούν και να έχουν αναπνευστικά προβλήματα. Τα πτηνά εμφανίζουν ανορεξία, αδυνλατισμα, εκφυλισμό των νεύρων και παράλυση, με χαρακτηριστική κάμψη του κεφαλιού τους προς τα πίσω.
Οι δημητριακοί καρποί και τα υποπροιόντα αλεσής τους είναι πλούσιες πηγές της βιταμίνης Β1 και επειδή τα σιτηρέσια των χοιρινών και πτηνών αποτελούνται από αυτές τις τροφές, δύσκολα εμφανίζουν βιταμινοπενία.
Στα μυρηκαστικά και ιπποειδή . Λόγω των συμβιωικών βακτηρίων δύσκολα εμφανίζεται βιταμινοπενία.
Μεγάλη στέρηση της βιταμίνης Β1 στον ένθρωπο προκαλεί το νόσο beri-beri η οποία εκδηλώνεται με πολυνευρίτιδα, μυική ατροφία, οιδήματα και καρδιαγγειακές αλλοιώσεις.
Μεταξύ των ειδών των ζώων υπαρχει διαφορά ως προς την αποθήκευση της βιταμίνης. Έτσι το κρέας των χοιρινών περιέχει ικανοποιητικές ποσότητες βιταμίνης Β1, σε αντίθεση με το κρέας των υπόλοιπων αγροτικών ζώων.
Η βιταμίνη Β1 παρά την περιεκτικότητά της σε πολλές τροφές, παρασκευάζεται και συνθετικά και τη βρίσκουμε στο εμπόριο ως υδροχλωρική θειαμίνη, για ανθρώπινη κυρίως χρήση.

36725248 409327319552454 5770749291907776512 n

Λιποδιαλυτές βιταμίνες - Βιταμίνη Α

ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΜΙΧΕΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΟΣ Msc

H βιταμίνη Α λέγεται και αντιξηροφθαλμική, αυξητική, ρετινόλη, αξηραφθόλη και αντιλοιμογόνος, είναι μια ακόρεστη ( διπλοί δεσμοί μεταξύ ατόμων άνθρακα του μορίου της) μονουδρική αλκοόλη .
Η έκθεσή της στον αέρα και το φως την οξειδώνει και την καταστρέφει. Γι αυτό το κομμένο χλωρό χόρτο, που εκτίθεται στον ήλιο για αποξήρανση προς παραγωγή σανού ( ξηρού χόρτου), θα πρέπει να αφήνεται εκτεθειμένο όσο χρόνο χρειάζεται για να ξεραθεί και να συλλέγεται το γρηγορότερο προς αποθήκευση του, ώστε να μην καταστραφεί ολοσχερώς η βιταμίνη Α.
Η βιταμίνη Α λέγεται και αντιλοιμογόνος γιατί προασπίζεται (προστατεύει) τα επιθήλια, εξασφαλίζοντας την κανονική θρέψη των βλεννογόνων. Με την έλλειψη της, η έκκριση της βλέννας από τους βλεννογόνους αναστέλλεται, οι βλεννογόνοι ξηραίνονται και παρουσιάζουν ρωγμές, δηλαδή πόρτες εισόδου για τα μικρόβια. Είναι γνωστό ότι οργανισμοί που πάσχουν από αποβιταμίνωση Α, προσβάλλονται ευκολότερα από λοιμώξεις.
Στον βλεννογόνο των ουροφόρων αγωγών στην περίπτωση βιτομινοπενίας Α, παρατηρούνται αλλοιώσεις. Η επιφάνεια του βλεννογόνου παύει πλέον να είναι λεία και ελευθερώνονται νεκρωμένα κύτταρα, τα οποία αποτελούν πυρήνες στους οποίους συγκεντρώνονται άλατα και παράγονται οι ουρόλιθοι.
Η βιταμίνη Α αποθηκεύεται στο συκώτι των χερσαίων και θαλάσσιων ζωικών οργανισμών και ως εκ τούτου ο αδένας αυτός είναι καλή πηγή της βιταμίνης. Η συγκέντρωση της βιταμίνης Α στο συκώτι ποικίλει ανάλογα με το είδος του ζώου και της τροφής που καταναλώνει.
Ο κρόκος του αυγού και το βούτυρο του γάλακτος όλων των ζώων είναι πλούσιες πηγές βιταμίνης Α, αν και η ποσότητα σε αυτές τις τροφές επηρεάζεται από τις τροφές που καταναλώνουν τα ζώα. Καλές πηγές βιταμίνης Α είναι και τα πράσινα χόρτα (χλωρά, ξηρά ή ενσηρωμένα), τα καρότα, το κίτρινο καλαμπόκι, το τεχνητά ξεραμένο χόρτο, τα ιχθυάλευρα και τα ηπατέλαια. Στις ζωικές τροφές η βιταμίνη Α απαντά με τη μορφή της ρετινόλης (Α1) ΚΑΙ ΤΗς δευδρο-ρετινολης (Α2), ενώ στα φυτά δεν βρίσκεται σε καθαρή μορφή, αλλά υπάρχει σε αυτά σαν πρόδρομες ουσίες τις προβιταμίνες, όπως το καροτίνιο α,β και γ, η κρυπτοξανθίνη η οποία βρίσκεται στα ανώτερα είδη φυτών και η μυξοξανθίνη, που βρίσκεται στα κυανοφύκη. Οι προβιταμίνες των φυτικών τροφών, καταναλισκόμενες από τα ζώα, μετατρέπονται σε βιταμίνη Α τόσο στο λεπτό έντερο όσο και το συκώτι τους, με την παρουσία ενζύμου (καροτίνο-15, 15-διοξυγενάση). Από τις προβιταμίνες της βιταμίνης Α, το β-καροτίνιο βρίσκεται στις περισσότερες τροφές και είναι το περισσότερο μετατρεπτό, αφού το ένα μοριό του δίνει, με υδρόλυση, δύο μόρια βιταμίνης Α. Το καθαρό βήτα καροτίνιο έχει κόκκινο χρώμα, ενώ τα διαλύματά του εμφανίζουν κιτρινο-πορτοκαλι χροιά. Τα καροτίνια συνήθως συνυπάρχουν με τη χλωροφύλλη των φυτών, αν και μερικά φυτικά προιόντα όπως τα καρότα, η ντομάτα και μερικοί μύκητες, περιέχουν καροτίνια αλλά όχι χλωροφύλλη. Από την πλευρά της διατροφής των ζώων επιθυμούμε οι σανοί που χρησιμοποιούμε για τροφές των μηρυκαστικών ζώων, να έχουν πράσινο χρώμα, σαν ένδειξη της ύπαρξης σε αυτούς των καροτινίων και ότι δεν βράχηκαν όσο ήταν εκτεθειμένοι στον ήλιο. Γι αυτό όταν ιδιοπαράγουμε σανούς δεν τους αφήνουμε στον ήλιο παραπάνω χρονικό διάστημα, παρά μόνο όσο χρειάζεται για να ξεραθούν, δεδομένου ότι οι προβιταμίνες της Α καταστρέφονται από την έκθεση του χόρτου στις ηλιακές ακτίνες αλλά και σε υψηλή θερμοκρασία. Η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη τόσο για τη διατήρηση του επιθηλίου όλων των βλεννογόνων μεμβρανών του ζωικού σώματος, ώστε να αποφεύγεται η κερατινοποίησή τους, όσο και στην κανονική σωματική ανάπτυξη των ζώων, υποβοηθώντας στην κατασκευή των οστών. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η βιταμίνη Α καθίσταται υπεύθυνη και για την καλή λειτουργία της όρασης, μεταφέροντας το οπτικό ερέθισμα από το μάτι στο αντίστοιχο κέντρο του εγκεφάλου. Η βιταμίνη Α ενώνεται χημικά με την πρωτείνη οψίνη που υπάρχει τόσο στα ραβδία του αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού όσο και στα κονία του βολβού, ώστε να μπορεί το μάτι να προσαρμόζεται και να βλέπει όχι μόνο στο άπλετο φως αλλά και στο ημίφως. Έλλειψη της βιταμίνης Α επομένως, έχει σαν αποτέλεσμα κατ αρχήν το ζώο να μην βλέπει σε ημίφως, κατα τη δύση του ήλιου, προκαλώντας έτσι νυκταλωπία (κατ' άλλους ημεραλωπία). Επίσης προκαλεί βαθμιαία καταστροφή του βολβού του ματιού, λόγω μερικής ή ολικής κερατινοποίησης του επιθηλιακού βλεννογόνου της οφθαλμικής κόγχης και ξηροφθαλμία διαφόρου βαθμού, θόλωση του κερατοειδή και τυφλότητα του ζώου. Έλλειψη της βιταμίνης Α σε αναπαραγωγικά ζώα καταλήγει στο να καθίστανται τα ζώα άγονα, ενώ σε έγκυα ζώα η έλλειψή τους καταλήγει σε αποβολές ή στη γέννηση νεκρών, αδύνατων, τυφλών ή μη αρτιμελών ζώων. Έγκυα ζώα με αβιταμίνωση Α, γεννούν μωρά με μικρά αποθέματα βιταμίνης Α στο σώμα τους. Αυτά τα νεογνά θα πρέπει να πάρουν αμέσως με τη γέννησή τους πρωτόγαλα και στη συνέχεια σε κανονικά γεύματα, καθόσων το πρωτόγαλα είναι πλούσιο όχι μόνο σε αντ9ισώματα (υ-γλοβουλίνες), αλλά και σε βιταμίνη Α. Αν δεν ληφθεί πρωτόγαλα από τα μικρά αμέσως μετά τον τοκετό, τότε αυτά καθίστανται ευαίσθητα σε μολύνσεις, οι οποίες καταλήγουν σε διάρροια, πνευμονία και τελικά τον θάνατο. Δεν έχει αναφερθεί αβιταμίνωση Α όταν τα ζώα βγαίνουν σε βοσκή, ενώ όταν αυτά σταβλίζονται, διατρεφόμενα με μεγάλες ποσότητες συμπυκνωμένων τροφών, απαιτείται η προσθήκη της βιταμίνης Α στην τροφή τους. Έλλειψη βιταμίνης Α προξενεί πέτρες στα νεφρά και στα θηλυκά αναπαραγωγικά ζώα, προσβάλλεται το αναπαραγωγικό τους σύστημα και εμφανίζεται ακανόνιστος οιστρικός κύκλος. Αιτία αυτής της κατάστασης είναι η κερατινοποίηση του βλεννογόνου του αναπαραγωγικού συστήματος, με αποτέλεσμα την αδρανοποίησή του. Ανάλογη κατάσταση ανικανότητας παρατηρείται σε αρσενικά αναπαραγωγικά ζώα, σε περιπτώσεις αβιταμίνωσης Α.

36177406 399812677170585 592659586532507648 n

Έλλειψη Βιταμίνης D

KEIMENA EΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΧΕΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΟΣ

Έλλειψη της βιταμίνης D σε νεαρά αναπτυσσόμενα ζώα προκαλεί ραχίτιδα, οφειλόμενη στον ακανόνιστο σχηματισμό των σπόνδυλων της σπονδυλικής στήλης του σκελετού τους και των άλλων οστών, με αποτέλεσμα την εμφάνιση κυρτωμένης ράχης (καμπούρα) ή και στρεβλά οιδηματώδη πόδια με ευκολόθραυστα κόκκαλα.
Σε ενήλικα ζώα προκαλείται οστεοπόρωση, οστεομαλάκυνση, και γαλακτικός πυρετός. Στην οστεοπόρωση τα οστά εμφανίζουν πόρους, όπως το σφουγγάρι, και τέτοια κόκκαλα μπορούν και σπάζουν εύκολα. Οι πόροι δημιουργούνται στα κόκκαλα συνήθως λόγω μετακίνησης ασβεστίου και φωσφόρου από αυτά, ιδίως σε περιπτώσεις που αυτά απαιτούνται για την Παρασκευή του γάλακτος των ζώων. Είναι γνωστή η μεγάλη περιεκτικότητα του γάλακτος σε ασβέστιο και σαν τροφή αυτό συστήνεται σε νεαρά άτομα που έχουν μεγαλύτερες ανάγκες για να δημιουργήσουν το σκελετό τους. Η οστεομαλάκυνση είναι αποτέλεσμα του μη κανονικού σχηματισμού ιδίως των λεπτών οστών, όπως οι πλευρές, οπότε αυτά εύκολα λυγίζουν και σπάζουν. Ο γαλακτικός πυρετός ( ή επιλόχειος υπασβεσταιμική παράλυση) εμφανίζεται σε αγελάδες που έχουν γεννήσει πρόσφατα ( μέσα στην πρώτη εβδομάδα μετά τον τοκετό συνήθως) και παράγουν μεγάλη ποσότητα γάλακτος. Ο γαλακτικός πυρετός είναι μεταβολικό νόσημα, οφειλόμενο στη χαμηλή στάθμη του ασβεστίου στο αίμα των αγελάδων. Παρά την ονομασία της πάθησης γαλακτικός πυρετός, η θερμοκρασία του σώματος του νοσούντος ζώου είναι χαμηλότερη της κανονικής που είναι 38,5 C. Τα συμπτώματα του γαλακτικού πυρετού είναι: ανορεξία του ζώου, ξηρό ρινικό κάτοπτρο ( ξηρή μύτη), αδυναμία ορθοστασίας ( τρέμουν τα πόδια του), κατάκλιση με χαρακτηριστική θέση του κεφαλιού στην ωμοπλάτη και νευρικές συσπάσεις των μυών του ζώου. Στη βαριά μορφή του γαλακτικού πυρετού το ζώο μοιάζει με ετοιμοθάνατο, μια και η ανάσα του είναι αργή και θυμίζει επιθανάτιο ρόγχο. Χωρίς καθυστέρηση, από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων πρέπει να κληθεί κτηνίατρος για να παράσχει στην αγελάδα ενδοφλέβια ένεση γλυκονικού ασβεστίου ( διάλυμα ασβεστίου ενισχυμένο με γλυκόζη), γιατί καθυστέρηση μπορεί να αποβεί μοιραία για την αγελάδα. Προτού ακόμα τελειώσει η φιάλη της ένεσης, η αγελάδα συνέρχεται, σηκώνεται και όλα πάνε καλά σαν να μη συνέβη τίποτα. Συνάδελφος κτηνίατρος έλεγε ότι, στις περιπτώσεις γαλακτικού πυρετού των αγελάδων, η θεαματικότητα της ίασης τους τον αποζημιώνει σαν επιστήμονα και τον εξυψώνει στα μάτια των κτηνοτρόφων. Ο λόγος που εμφανίζεται ο γαλακτικός πυρετός είναι ότι το ζώο παράγει μεγάλες ποσότητες γάλακτος, στο οποίο περιέχονται αντίστοιχες ποσότητες ασβεστίου, τις οποίες όμως παίρνει από το αίμα του, σαν προσφορότερη γι αυτό πηγή. Αποτέλεσμα της απόσυρσης του ασβεστίου από το αίμα είναι το χαμηλό επίπεδό του στο αίμα και η εμφάνιση της νόσου. Επειδή σε μερικές περιπτώσεις ο γαλακτικός πυρετός εμφανίζεται και σε χαμηλοπαραγωγικές αγελάδες, το νόσημα αυτό, πιστεύεται ότι συνδέεται και με την κληρονομική τους διάθεση ( κληρονομικός παράγοντας). Προληπτικά μπορούμε να προλάβουμε την εμφάνιση γαλακτικού πυρετού στις αγελάδες, με την χορήγηση μεγάλων ποσοτήτων βιταμίνης D (20-30 εκατομμύρια Διεθνής Μονάδες-ΔΜ ανά ζώο ημερησίως), 7 μέρες πριν τον τοκετό και 2 μέρες μετά από αυτόν. Η μεγαλύτερη ημερήσια δόση της βιταμίνης D για το παραπάνω χρονικό διάστημα, η οποία αντιστοιχεί με (20.000.000 / 6000=)3333 μέχρι (30.000.000 / 6000=)5000 φορές μεγαλύτερη της ημερήσιας κανονικής δόσης του ζώου (6000 ΔΜ περίπου), έχει σαν αποτέλεσμα την μετακίνηση του ασβεστίου από τα οστά προς το αίμα, ώστε από εκεί να μπορεί να παίρνει την ανάλογη ποσότητα το ζώο για την Παρασκευή του πρωτογάλακτος και γάλακτος στους γαλακτικούς αδένες του μαστού. Με άλλα λόγια η υπερδόση της βιταμίνης ενεργεί και θέτει σε λειτουργία τον μηχανισμό απασβέστωσης των οστών ώστε να μην παρατηρηθεί το νόσημα στη νεόγεννη αγελάδα. Παρά την παραπάνω ασφαλιστική δικλίδα, θα πρέπει η προσοχή μας στις αγελάδες που γεννούν να συνεχίζει να είναι επισταμένη και αν παραστεί ανάγκη να καλέσουμε κτηνίατρο ή να επέμβουμε οι ίδιοι αν γνωρίζουμε πώς να κάνουμε την ενδοφλέβια ένεση του γλυκονικού ασβεστίου. Επειδή πολλές τροφές που χρησιμοποιούνται στη διατροφή των χοιρινών και πτηνών, περιέχουν μικρές ποσότητες βιταμίνης D ή δεν περιέχουν καθόλου, με εξαίρεση τα ιχθυάλευρα, πρέπει η βιταμίνη να προστίθεται στο σιτηρέσιο αυτών των ζώων, με τη μορφή της συνθετικώς παρασκευασμένης βιταμίνης D ή με χορήγηση ηπατέλαιων ψαριών. Κι αυτό συμβαίνει γιατί αυτά τα ζώα συνήθως κρατούνται σε κλειστούς σταύλους και επομένως δεν έχουν τη δυνατότητα παραγωγής της από τις προβιταμίμες με την επίδραση του ηλιακού φωτός. Η προσθήκη της βιταμίνης D στα σιτηρέσια των μηρυκαστικών ζώων δεν είναι τόσο απαραίτητη, όπως στα χοιρινά και πτηνά, καθότι τα βοειδή και αιγοπρόβατα από την κατανάλωση σανού που ξεράθηκε στον ήλιο, παίρνουν αρκετά ποσά από αυτή καθώς και από την ηλιακή ακτινοβολία κατά την παραμονή τους στη βοσκή ή στο προαύλιο του σταύλου. Οι δύο μορφές της βιταμίνης D δηλαδή D2 και D3 έχουν την ίδια δυναμικότητα για μηρυκαστικά και χοίρους, αλλά η D2 για πτηνά έχει μόνο το 1/35 της δυναμικότητας της D3, για αυτό και στα σιτηρέσια των πτηνών προσθέτουμε την βιταμίνη D3.
Η αβιταμίνωση D στα πτηνά παρουσιάζει συμπτώματα παρόμοια με εκείνα της έλλειψης ασβεστίου και φωσφόρου, όπως παραμορφωμένα οστά, ελαστικότητα του ράμφους τους και λεπτοκέλυφα αυγά. Έχει αναφερθεί ότι η βιταμίνη Α έχει αντιβιταμινική δράση στη βιταμίνη D, αλλά αυτήν πιθανόν να οφείλεται σε άλλους παράγοντες που περιέχονται στις τροφές που καταναλώνουν τα ζώα. Για να δράσει η βιταμίνη D, όταν αυτή παρέχεται στο ζώο σε κανονικές ποσότητες, θα πρέπει και η παροχή των ανόργανων ουσιών ασβεστίου και φωσφόρου να είναι σε κανονικά επίπεδα. Η ελλειμματική παροχή ασβεστίου και φωσφόρου στο ζώο αλλά υψηλή δόση βιταμίνης D, έχει σαν αποτέλεσμα την καλύτερη χρησιμοποίηση ( μεγαλύτερη απορροφητικότητα) αυτών των στοιχείων από το ζωικό οργανισμό.
Δεν έχουν αναφερθεί έως τώρα περιπτώσεις υπερβιταμίνωσης D στα αγροτικά ζώα, πράγμα που σημαίνει ότι ακόμα και μεγάλες ποσότητες από αυτή, δεν προκαλούν παρενέργειες στα ζώα.

36308850 401705186981334 8476428351647514624 n

Βιταμίνη Ε

ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΧΕΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΟΣ Msc

Η ΒΙΤΑΜΙΝΗ Ε (τοκοφερόλη, αντιστειρωτική, αναπαραγωγική, αντιοξειδωτική), περιλαμβάνει ομάδα ουσιών συγγενών μεταξύ τους, Οκτώ μορφές της βιταμίνης, που βρίσκονται στα τρόφιμα, είναι γνωστές ως τώρα και αυτές χωρίζονται σε δύο ομάδες, ανάλογα αν η πλευρική αλυσίδα του μορίου τους είναι κορεσμένη ή ακόρεστη. Οι τέσσερις μορφές της βιταμίνης Ε που έχουν κορεσμένη πλευρική αλυσίδα στο μόριο τους είναι η α ,β ,γ και δ-τοκοφερόλη. Από αυτές η μορφή α είναι η περισσότερο βιολογικά ενεργή απαντώμενη σε πολλές τροφές. Οι β, γ και δ-τοκοφερόλες έχουν το 25, 10 και 1% της βιταμινικής δράσης της τοκοφερόλης. Οι άλλες τέσσερις μορφές με ακόρεστη πλευρική αλυσίδα, είναι οι α, β, γ και δ-τοκοτριόλες, οι οποίες έχουν μόνο το 25% της βιταμινικής δυναμικότητας των τοκοφερολών. Η βιταμίνη Ε ( α-τοκοφερόλη) συνιστάται στα πράσινα μέρη των φυτών. Μάλιστα η νεαρή χλόη περιέχει περισσότερη βιταμίνη από τα ώριμα φυτά. Επίσης, τα φύλλα περιέχουν 20-30 φορές περισσότερη βιταμίνη Ε συγκριτικά με τα στελέχη τους. Η βιταμίνη Ε με τη φυσική αποξήρανση των χόρτων καταστρέφεται κατά 90%, ενώ οι απώλειες της κατά την ενσίρωση ή την τεχνητή τους αποξήρανση είναι μικρές. Οι δημητριακοί καρποί (σιτηρά) είναι καλές πηγές της βιταμίνης Ε, αλλά υπάρχουν διαφορές μεταξύ των ειδών των φυτών στην περιεκτικότητα της τοκοφερόλης. Λ.χ. το σιτάρι και κριθάρι, περιέχουν α-τοκοφερόλη, αλλά το καλαμπόκι, εκτός από α-τοκοφερόλη, περιέχει και αρκετή ποσότητα της γ-τοκοφερόλης. Οι ζωικής προέλευσης τροφές είναι σχετικά φτωχές σε βιταμίνη Ε. Η περιεκτικότητά τους εξαρτάται από το επίπεδο της βιταμίνης στο σιτηρέσιο των ζώων από τα οποία προήλθαν αυτές οι τροφές. Αν και η ακριβής βιολογική δράση της βιταμίνης Ε δεν είναι απόλυτα γνωστή, αυτή χρησιμοποιείται σαν αντιοξειδωτικό μέσο γιατί προστατεύει την οξείδωση των ακόρεστων λιπαρών οξέων των λιπών των τροφών και έτσι αυτή αποφεύγεται. Λόγω αυτής της δράσης της, προστίθεται τόσο στα μείγματα συμπυκνωμένων τροφών όσο και στα σιτηρέσια που παρασκευάζουν τα εργοστάσια ζωοτροφών. Επίσης η βιταμίνη Ε δρα σαν συνένζυμο των ζωικών οργανισμών το οποίο επηρεάζει τις αντιδράσεις μεταφοράς υδρογόνου ( μεταβολισμός, οξειδοαναγωγές). Όταν η βιταμίνη Ε είναι ελλιπής σε μερικά ζώα, όχι όμως σε όλα, τότε αυτά παρουσιάζουν προβλήματα γονιμότητας, για αυτό της δόθηκε το όνομα αντιστειρωτική ή αναπαραγωγική βιταμίνη. Από την έλλειψη της προκαλούνται στα διάφορα ζώα νοσηρές καταστάσεις . Αβιταμίνωση Ε σε αμνοερίφια και μοσχάρια προκαλεί τη γνωστή πάθηση μυϊκή δυστροφία ( μυοπάθεια). Το νόσημα είναι έντονο και παρατηρείται σε νεαρά θηλάζοντα αμνοερίφια, που γεννιούνται από μητέρες που βόσκουν σε περιοχές που κατακλύζονται με νερά ( το χειμώνα) ή σε αυτές τις περιοχές καλλιεργούνται ζωοτροφές που χορηγούνται στις έγκυες αιγοπροβατίνες. Τέτοιες περιοχές είναι οι εκβολές των ποταμών Αξιού, Αλιάκμονα, τα τενάγη των Φιλίππων (Δράμα) και η παραλίμνια περιοχή της λίμνης Κερκίνης Σερρών.

Νόσημα
Είδος ζώου
Προσβαλλόμενος Ιστός
Εκφυλισμός όρχεων
Ποντίκια
Σπερματοζωάρια
Μυϊκή δυστροφία
Αρνί, μοσχάρι, χοίρος, κότα, ποντίκια
Σκελετικός &καρδιακός μυς
Εξιδρωματική διάθεση
Κοτόπουλα αρνιά
Τριχοειδή αγγεία
Νέκρωση ήπατος
Χοίρος ποντίκια
συκώτι

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΡΟΚΑΛΟΥΜΕΝΑ ΑΠΟ ΑΠΟΒΙΤΑΜΙΝΩΣΗ Ε
Το νόσημα εμφανίζεται μέσα σε 15 περίπου μέρες από τη γέννηση τους και παρατηρείται όταν τα ζώα τα αναγκάσουμε να τρέξουν. Όσα από τα αμνοερίφια υποκρύπτουν δυστροφία, σταματούν να τρέχουν με εμφανή αδυναμία των πισινών ποδιών να υποστηρίξουν το σώμα και το ζώο κατακλίνεται. Έτσι διαπιστώνεται η μυοπάθεια.
Μυϊκή δυστροφία παρατηρείται στα ζώα όχι μόνο από έλλειψη βιταμίνης Ε αλλά επίσης και από έλλειψη του ιχνοστοιχείου σεληνίου (Se). Φαίνεται λοιπόν ότι υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ της βιταμίνης Ε και του σεληνίου, που μέχρι σήμερα όμως δεν έχει βρεθεί η ακριβής σχέση τους. Στο αμέσως παραπάνω αναφερόμενο συνηγορεί και το γεγονός ότι, μερικές μυϊκές δυστροφίες σε αμνοερίφια και μοσχάρια, μπορούν να προληφθούν με χορήγηση βιταμίνης Ε ή ελάχιστων ποσοτήτων σεληνίου στις αιγοπροβατίνες και αγελάδες κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης τους. Από προσωπική έρευνα, σε δυστροφογόνες περιοχές , ενσωμάτωση πολύ μικρών ποσοτήτων σεληνίου στο μίγμα συμπυκνωμένων τροφών εγκύων αιγοπροβατινών, προλάμβανε την εμφάνιση του νοσήματος στα αμνοερίφια που γεννιούνταν. Από προσωπικές παρατηρήσεις, τα δυστροφικά αμνοερίφια συνήθως είναι καταδικασμένα σε θάνατο σε ποσοστό 95% τουλάχιστο. Σε δυστροφικά αμνοερίφια στα οποία γίνεται προσπάθεια να σωθούν, με χορήγηση βιταμίνης Ε ή σεληνίου ή με συνδυασμό των δύο, τα ποσοστά ίασης τους ήταν πολύ χαμηλά και δεν ξεπερνούσαν το 5% των περιπτώσεων. Η κλινική εξέταση για τα περισσότερα αμνοερίφια είναι η γενικευμένη παράλυση των ατροφικών πισινών ποδιών που παθαίνουν αγκύλωση λόγω ακινησίας. Έπειτα η παράλυση προχωρεί προς τους μυς του στήθους και τελικά πεθαίνουν ξαφνικά από ανακοπή της καρδιάς, προφανώς λόγω προοδευτικής παράλυσης του καρδιακού μυός.
Ομοίως, η ηπατική νέκρωση στα ποντίκια, και η εξιδρωματική διάθεση στα κοτόπουλα, προλαμβάνεται με χορήγηση βιταμίνης Ε ή σεληνίου. Όμως, το σελήνιο δεν μπορεί να προλάβει τη μυϊκή δυστροφία των ζώων που προκαλείται από τη χορήγηση σιτηρεσίων πλουσίων σε ακόρεστα λιπαρά οξέα.
Σε πειράματα με σιτηρέσια πλούσια σε ακόρεστα λιπαρά οξέα (μουρουνέλαιο) που δίνονται σε ζώα, προκαλείται μυϊκή δυστροφία. Δεδομένου ότι το ποσό της βιταμίνης Ε τόσο στους ιστούς του νεογέννητου όσο και στο γάλα της μητέρας, επηρεάζεται από την τροφή, της μάνας, έπεται ότι η τροφή του εγκύου ζώου πρέπει να έχει επαρκείς ποσότητες της βιταμίνης. Οι επιδράσεις που προκαλούνται, από έλλειψη βιταμίνης Ε στα χοιρινά, ποικίλει και μπορεί να δείχνουν μυϊκή αδυναμία και καταστροφή του ηπατικού ιστού ή να προκληθεί συγκοπή και αιφνίδιος θάνατος.
Έλλειψη βιταμίνης Ε στα κοτόπουλα προκαλεί μυϊκή δυστροφία, και εξιδρωματική διάθεση. Σε κοτόπουλα με μυϊκή δυστροφία επηρεάζονται τόσο οι μυς του στήθους όσο και αυτοί των ποδιών. Τα κοτόπουλα δεν μπορούν να περπατήσουν , εμφανίζουν αιμορραγίες και νέκρωση του εγκεφάλου. Η ασθένεια αυτή προλαμβάνεται με την προσθήκη στα σιτηρέσια τους της βιταμίνης Ε. Η εξιδρωματική διάθεση είναι αγγειακή πάθηση, η οποία χαρακτηρίζεται από οίδημα του υποδόριου λίπους συνοδευόμενη από διαπερατότητα των τοιχωμάτων των τριχοειδών αγγείων. Αγγειακές αλλοιώσεις έχουν πρόσφατα παρατηρηθεί και σε αρνιά. Στο εμπόριο υπάρχει συνθετική α-τοκοφερόλη, η οποία χρησιμοποιείται στα σιτηρέσια των αγροτικών ζώων και είναι πιο ανθεκτική στην οξείδωση από ότι η φυσική μορφή της βιταμίνης. Η μυοπάθεια του ανθρώπου δεν οφείλεται σε έλλειψη βιταμίνης Ε ή σεληνίου, αλλά μάλλον είναι κληρονομικής φύσης. Σε εργαστηριακή εξέταση του ορού του αίματος αμνοεριφίων με συμπτώματα μυϊκής δυστροφίας, έδειξε ότι είχε μεγάλες ποσότητες του ενζύμου γλουταμινικο-οξαλοξικη-τρανσαμιναση.
Τα δυστροφικά αμνοερίφια έχουν καχεκτικούς μηρούς λόγω μη κανονικής ανάπτυξης των μυών. Η νεκροψία τους δείχνει ότι οι μυς των πισινών ποδιών δεν έχουν το κοκκινωπό χρώμα των υγιών αμνοεριφίων, αλλά είναι υπόλευκοι, δείγμα της καταστροφής της μυοσφαιρίνης των κυττάρων των μυώνων των ποδιών. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στους μυς του στήθους, στις περιπτώσεις που η δυστροφία μετατοπίζεται προς το πάνω μέρος του σώματος με την πάροδο του χρόνου από τα πρώτα συμπτώματα.

36274031 402599496891903 3259148826337869824 n

Βιταμίνη F

ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΧΕΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΟΣ Μsc

Στο όνομα βιταμίνη F περιλαμβάνονται τρία ακόρεστα λιπαρά οξέα, δηλαδή το λινολεικό ( λινελαικό), και αραχιδονικό οξύ. Ανεπάρκεια αυτών των λιπαρών οξέων σε πειραματόζωα, προκαλεί επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης του σωματικού τους βάρους και δερματοπάθειες ( εκζέματα). Επειδή αυτά τα λιπαρά οξέα δεν συντίθενται καθόλου ή συντίθενται σε ανεπαρκείς ποσότητες από τα ζώα, πρέπει αυτά να παρέχονται στα ζώα με τις τροφές που καταναλώνουν. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη F είναι τα ζωικά λίπη και τα φυτικής προέλευσης λάδια, ιδιαίτερα το καλαμποκέλαιο, το λινέλαιο, το βαμβακέλαιο, σογιέλαιο και αραχιδέλαιο. Τα υποπροϊόντα της σπορελαιουργίας που προέρχονται από τη μέθοδο της πίεσης ( υδραυλικής ή κοχλιωτής), περιέχοντας μεγαλύτερη ποσότητα λαδιού, είναι καλές πηγές παροχής της βιταμίνης F στα ζώα. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει τάση στους καταρτίζοντες σιτηρέσια ζώων, να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη και την ικανοποίηση των ζώων στα παραπάνω λιπαρά οξέα, που αναφέρονται σαν βιταμίνη F.

36367429 403518773466642 237925369833848832 n

Υδατοδιαλυτές Βιταμίνες

ΟΜΑΔΑ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ ΒΙΤΑΜΙΝΩΝ Β
ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΧΕΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΟΣ Msc

Πολλές από τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες παράγονται από τους μικροοργανισμούς που φιλοξενούνται στον πεπτικό σωλήνα των ζώων και ιδίως όταν αυτοί οι μικροοργανισμοί είναι σε μεγάλες αποικίες, όπως συμβαίνει στους προστόμαχους των μηρυκαστικών και στο τυφλό έντερο των απλοστόμαχων ζώων. Τα παμφάγα ζώα, όπως οι χοίροι και τα πτηνά, έχουν ολιγαριθμότερους πληθυσμούς μικροβίων στο πεπτικό τους σύστημα. Γι αυτό συνήθως τους χορηγούνται πρόσθετες βιταμίνες είτε με τη χρήση ζωοτροφών πλούσιων σε αυτές είτε με την προσθήκη στην τροφή τους συνθετικών βιταμινών της ομάδας Β. Ακόμα και σε μηρυκαστικά ζώα απαιτείται η χορήγηση υδατοδιαλυτών βιταμινών όταν τα ζώα είναι πολύ παραγωγικά, διότι ενώ παράγουν τις βιταμίνες αυτές, υπολείπονται σε ποσότητα που είναι αναγκαία για να καλύψει τις αυξημένες απαιτήσεις τους. Γι αυτό απαιτείται συχνά η χορήγηση τροφών με ικανή περιεκτικότητα σε αυτές τις βιταμίνες ή η χορήγηση συνθετικών βιταμινών μέσω του μείγματος συμπυκνωμένων τροφών ή του πόσιμου νερού. Η χορήγηση υδατοδιαλυτών βιταμινών θεωρείται επίσης απαραίτητη σε νεαρά μηρυκαστικά ζώα, στα οποία οι προστόμαχοι και ιδιαίτερα η μεγάλη κοιλιά τους, δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκώς και έρα δεν λειτουργούν όπως στα αναπτυγμένα ζώα, με αποτέλεσμα οι ολογάριθμες μικροβιακές αποικίες να μην μπορούν να παράγουν τα ποσά των βιταμινών που απαιτεί το ζώο. Πολλές από τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες συμμετέχουν σαν πρόσθετες ομάδες ( συνένζυμα) στο σχηματισμό ενζύμων τα οποία παίζουν στο μεταβολισμό των ζωικών οργανισμών.

Βιταμίνη
Προσθετική ομάδα ενζύμου
Ενζυμική λειτουργία
Θειαμίνη Β1
Διφωσφορική Θειαμίνη TDP
Οξειδωτ. αποκαρβοξυλίωση
Ριβοφλαβίνη Β2

Φλαβινομονονουκλεοτίδη FMN
Φλαβινοαδενινοδινουκλεοτίδη FAD
Μεταφορέας υδρογόνου

νικοταναμίδη
Νικοτιναμιδοαδενινοδινουκλεοτίδη NAD
Νικοτιναμιδοαδενινοφώσφοροδινουκλεοτίδη FAD
Μεταφορέας υδρογόνου
Πυριδοξάλη Β6
Φωσφορική πυριδοξάλη
Απαμίνωση+αποκαρβοξυλίωση
Παντοθενικό οξύ
Συνένζυμο Α (Co A)
Μεταφορά ακυλίων
Φυλλικό οξύ
Τετρα-υδρο-φυλλικό οξύ
Μεταφορά άνθρακα
βιοτίνη
βιοτίνη
Μεταφορά διοξειδίου του άνθρακα
Κοβαλαμίνη Β12
Αδενυλ-κοβαλαμίνη
Μεταφορά ομάδων

36499871 406269826524870 8457886522564149248 n

Νιτρικά Άλατα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΙΧΕΛΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΕΙΔΙΚΗ ΓΕΩΠΟΝΟΣ Msc

Σε χωράφια στα οποία ρίχνεται μεγάλη ποσότητα αζωτούχων νιτρικών λιπασμάτων, όπως νιτρικό νάτριο (Να(ΝΟ3), νιτρικό ασβέστιο (Ca(NO3)2), νιτρικό αμμώνιο (ΝΗ4(ΝΟ3), για την καλύτερη στρεμματική τους απόδοση, οι καλλιέργειες που αναπτύσσονται σε αυτά απορροφούν από το έδαφος και περιέχουν νιτρικά άλατα (-ΝΟ3). Καταναλωμένες αυτές οι ζωοτροφές από μηρυκαστικά, τα ζώα παθαίνουν δηλητηρίαση.
Στα μη μηρυκαστικά ζώα δεν έχει παρατηρηθεί δηλητηρίαση από νιτρικά άλατα, πράγμα που σημαίνει ότι ή αυτά τα ζώα ανέχονται περισσότερο τα νιτρικά ή αυτά δεν έχουν την πληθώρα των συμβιούντων μικροβίων που έχουν υα μηρυκαστικά ζώα.
Αιτία της δηλητηρίασης από νιτρικά (-ΝΟ3) είναι η μετατροπή τους, που γίνεται στους προστόμαχους των μηρυκαστικών από τα συμβιωτικά μικρόβια (βακτήρια και πρωτόζωα ), σε νιτρώδη (-ΝΟ2). Τα νιτρώδη άλατα (-ΝΟ2) οξειδώνουν την αιμοσφαιρίνη του αίματος μετατρέποντας την σε μεθαιμοσφαιρίνη. Η μεθαιμοσφαιρίνη δεν μπορεί να ενωθεί ( προσλάβει) και να μεταφέρει το οξυγόνο από τις κυψελίδες των πνευμόνων στα κύτταρα, με αποτέλεσμα την ασφυξία και τον θάνατο του ζώου.
Τα συμπτώματα των μηρυκαστικών από δηλητηρίαση νιτρικών είναι η τρεμούλα του ζώου, ο ασταθής βηματισμός, η γρήγορη αναπνοή και τελικά ο θάνατος. Το χρώμα του αίματος του ζώου που δηλητηριάζεται από νιτρικά γίνεται από κόκκινο καφέ.
Τροφές που περιέχουν αρκετές ποσότητες νιτρικών αλάτων αναφέρονται τα στελέχη του καλαμποκιού και ο σανός της βρώμης.

35881921 396962444122275 991381720110465024 n

Άλλα Ιχνοστοιχεία

Εκτός των προαναφερθέντων ιχνοστοιχείων υπάρχουν και πολλά αλλά, τα οποία πρέπει να ερευνηθούν μήπως έχουν, ενδεχομένως, μεγάλη σημασία για τα αγροτικά ζώα. Τέτοια ιχνοστοιχεία τα οποία ερευνήθηκαν λίγο είναι το χρώμιο, το πυρίτιο, ο κασσίτερος, το βανάδιο, το νικέλιο και ο μόλυβδος. Τα στοιχεία αυτά έχουν δοκιμαστεί σε πειραματόζωα και ίσως είναι εξίσου αναγκαία στα αγροτικά ζώα. Στη συνέχεια αναφέρονται πρόδρομα αποτελέσματα ερευνών κατά τις οποίες δοκιμάστηκαν τα παραπάνω ιχνοστοιχεία. ΧΡΩΜΙΟ ( cr )Από το 1959 έρευνες έδειξαν ότι το χρώμιο είναι απαραίτητο σε ποντίκια, έχοντας σαν αποτέλεσμα την κανονική χρήση της γλυκόζης που τους χορηγούνταν. Ποντίκια και επίμυες διατρεφόμενοι με σιτηρέσια αποτελούμενα από δημητριακούς καρπούς και βουτυρόγαλα που περιείχαν 0,1 χγρ χρωμίου ανά κιλό σιτηρεσίου, αναπτύσσονταν ταχύτερα όταν τους δίνονταν πρόσθετο χρώμιο ( οξείδιο του χρωμίου).

Πιθανολογείται ‘ότι το χρώμιο παίζει ρόλο στη σύνθεση των λευκωμάτων και λιπών καθώς και στην κανονική περιεκτικότητα του αίματος σε χοληστερίνη. Αν το χρώμιο μπορεί να έχει πρακτική σημασία στη διατροφή των αγροτικών ζώων παραμένει να ερευνηθεί περαιτέρω.

ΠΥΡΙΤΙΟ (si)
Οι πρώτες ανακοινώσεις του ρόλου του πυριτίου ήταν ότι το καθιστούσαν απαραίτητο για την κανονική οστεοποίηση του σκελετού των πτηνών. Επίσης παρατηρήθηκε μειωμένη ανάπτυξη στα ποντίκια και τα κοτόπουλα, διατρεφόμενα με σιτηρέσια χαμηλής περιεκτικότητας σε πυρίτιο. Τα ποντίκια επίσης με την πυριτιοπενία εμφάνισαν αχρωματοψία του τριχώματος, τα δε κοτόπουλα είχαν μικρό λοφίο.
Χορήγηση μεγάλης ποσότητας Si στα ζώα πιθανόν να προκαλεί αποθήκευση του στα νεφρά, στην ουροδόχο κύστη και στην ουρήθρα με την μορφή λίθων ( πέτρες), οι οποίες φράζουν το δρόμο των ούρων. Παρά ταύτα, η δημιουργία λίθων ενδεχομένως να μην οφείλεται στο πυρίτιο, μια και προσθήκη Si στο σιτηρέσιο των μηρυκαστικών δεν δημιούργησε πέτρες σε αυτά.

ΚΑΣΣΙΤΕΡΟΣ (Καλάι, τενεκές, Sn)
Πειράματα με ποντίκια, διατρεφόμενα με σιτηρέσια που περιείχαν ( τετρασθενή) κασσίτερο ( 2 μέρη στο εκατομμ.) αύξησαν σημαντικά το βάρος του συγκριτικά με τα ποντίκια μάρτυρες. Τα διάφορα άλατα του κασσίτερου διαφέρουν σημαντικά ως προς τη βιολογική τους δράση στα ζώα. Η βιολογική δράση του κασσίτερου είναι άγνωστη, όμως πιστεύεται ότι είναι καταλύτης οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων και ενεργεί σαν το ενεργό μέρος των μεταλλοενζύμων.

ΒΑΝΑΔΙΟ (v)
Η έλλειψη του βαναδίου βρέθηκε να περιορίζει την αύξηση του φτερώματος και του σωματικού βάρους των πτηνών, ενώ τα ποντίκια είχαν εκτός της μικρής σωματικής ανάπτυξης και προβλήματα στην αναπαραγωγή τους. Έτσι υπετέθη ότι ενδεχομένως το βανάδιο να είναι βιολογικός καταλύτης οξειδοαναγωγών και μειώνει την τερηδόνα των δοντιών σε ποντίκια, επίμυες , και ινδικά χοιρίδια, ενώ άλλοι ερευνητές δεν διαπίστωσαν καμία επίδραση στις οδοντοστοιχίες των πειραματόζωων.

ΝΙΚΕΛΙΟ (Νi)
Ορνίθια διατρεφόμενα με σιτηρέσιο που περιείχε λιγότερο από 14 μέρη στο εκατομμύριο Ni , εμφάνισαν ανωμαλίες οι οποίες εξαφανίζονταν με την προσθήκη νικελίου. Στις ανωμαλίες περιλαμβάνεται μειωμένος μεταβολισμός του συκωτιού, μικρή ικανότητα να οξειδώσει το αγλυκερινοφωσφορικό οξύ, συσσώρευση λίπους στο συκώτι και εκφυλισμό των κυττάρων. Επίσης παρατηρήθηκε δερματίτιδα και αλλαγή του χρώματος του δέρματος των ποδιών τους.
Άλλες έρευνας έδειξαν ότι το Ni είναι αναγκαίο στα ποντίκια, στους χοίρους και στα κατσίκια.
Οι έρευνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το νικέλιο παίζει ρόλο στο μεταβολισμό και την κατασκευή των μεμβρανών, καταλαμβάνοντας έτσι σπουδαία θέση στο σχηματισμό των νουκλεινικών οξέων. Επίσης το Ni αποδείχτηκε απαραίτητο στη δράση του ενζύμου ουρεάση των συμβιωτικών μικροβίων του πεπτικού σωλήνα των μυρηκαστικών ζώων.

ΜΟΛΥΒΔΟΣ (Pd)
Ο Μόλυβδος ενδιαφέρει, τους ασχολούμενους με τη διατροφή των ζώων και των ανθρώπων, καθόσον έχουν παρατηρηθεί δηλητηριάσεις στον άνθρωπο και τα ζώα από αυτόν.
Πηγές μολύβδου είναι οι μπογιές ( βαφές ) που έχουν μόλυβδο, το χρησιμοποιημένο μηχανέλαιο, οι μπαταρίες και το λινέλαιο. Δηλητηρίαση από μόλυβδο μπορεί να συμβεί επίσης στα αγροτικά ζώα που καταναλώνουν τροφές (χόρτα) μολυσμένες, όπως λ.χ. από καπνό και σκόνη που βγαίνουν στην ατμόσφαιρα από βιομηχανίες μολύβδου καθώς και τα καυσαέρια των αυτοκινήτων που χρησιμοποιούν βενζίνη περιέχουσα μόλυβδο ( super).
Φαίνεται ότι τα βοειδή ανέχονται υψηλότερα επίπεδα μολύβδου ( 7 χγρ/κιλό σωματικού βάρους) από ότι τα ιπποειδή ( 1,5 χγρ/κ. σωμ. Βάρους ) για να εμφανίσουν κλινικά συμπτώματα της δηλητηρίασης από μόλυβδο.
Έτσι χόρτα με 80 μέρη στο εκατομμύριο μολύβδου καταναλώμενα από ιπποειδή, αυτά θα εμφανίσουν συμπτώματα δηλητηρίασης, ενώ τα βοειδή μπορούν να ανεχτούν περισσότερο από 200 μ. στο εκ. μόλυβδο στα χόρτα.
Ο μόλυβδος αντιδρά με άλλα ανόργανα στοιχεία, όπως το ασβέστιο και τον ψευδάργυρο και σχηματίζει ενώσεις.
Προσθήκη μολύβδου στο σιτηρέσιο ποντικιών που ήταν απαλλαγμένο από αυτόνκαι τα οποία κρατούνταν απομονωμένα σε κλειστούς κλωβούς για να μην μολύνονται από μόλυβδο που αιωρείται στην ατμόσφαιρα, έδειξε ότι τα ποντίκια αύξαναν το σωματικό τους βάρος πολύ ταχύτερα έναντι της ομάδας των μαρτύρων.
Πάντως , εκτός των προαναφερομένων ιχνοστοιχείων που πρέπει να μελετηθούν περισσότερο, θα πρέπει επίσης η έρευνα να επεκταθεί και σε άλλα ανόργανα μεγαλο-και ιχνοστοιχεία.

35972595 396008527551000 9113204356185849856 n

Η χρήση του Σεληνίου (Se) στη διατροφή των ζώων

Επιμέλεια κειμένου: Μιχελή Παναγιώτα, Msc Γεωπόνος

Όπως το μολυβδαίνιο έτσι και το σελήνιο, θεωρούνταν τοξικό στοιχείο για τα ζώα καθότι τα όρια της ωφέλιμης και της τοξικής δόσης είναι εξαιρετικά μικρά και δεν είναι ακόμα εξακριβωμένα.
Το σελήνιο σε μικρές δόσεις δρα παράλληλα με την βιταμίνη Ε, είναι συμπαράγοντας στα οξειδωτικά ενζυμικά συστήματα του ζωικού κυττάρου και η δράση του συνδέεται με τον μεταβολισμό των λιπών. Είναι συστατικό της γλουταθειονικής υπεροξειδάσης, η οποία καταστρέφει τις υπεροξειδάσεις των λιπαρών ουσιών (λιπών, λαδιών) και έτσι προστατεύει την κυτταρική μεμβράνη, προλαμβάνοντας την καταστροφή των λιπαρών της ουσιών. Επίσης το σελήνιο υπάρχει στη μυογλοβίνη, στο κυτόχρωμα C και σε μυϊκά ένζυμα.
Τα νεφρά και το συκώτι περιέχουν 5 φορές περισσότερο σελήνιο από ότι οι υπόλοιποι ιστοί του σώματος. Το σελήνιο εκκρίνεται με τα ούρα, η δε ποσότητα που αποβάλλεται στα κόπρανα είναι το αναπορρόφητο (μη απορροφημένο) μέρος της ζωοτροφής.
Σε μερικές περιοχές των ΗΠΑ και άλλων χωρών, το σελήνιο ευθύνεται για νοσηρές καταστάσεις των ζώων τοπικά γνωστές σαν αλκαλονόσος και τυφλότητα με κλονισμένο βάδισμα. Και τα δύο νοσήματα προέρχονται από υπερβολική συγκέντρωση στο σώμα του ζώου σεληνίου, λόγω κατανάλωσης φυτών και προϊόντων τους τα οποία περιέχουν μεγάλες ποσότητες σεληνίου (σεληνιόφιλα φυτά).
Με την αλκαλονόσο τα ζώα παρουσιάζουν νωθρότητα, κόβεται η όρεξή τους, αδυνατίζουν, πέφτουν οι τρίχες, έχουν δύσκαμπτες αρθρώσεις, παραμορφώνονται και ξεκολλούν οι οπλές και οι χηλές και ακολουθεί θάνατος λόγω ασιτίας, καθότι τα ζώα με πονεμένες αρθρώσεις και οπλές μετακινούνται δύσκολα προς εξασφάλιση τροφής και πόσιμου νερού.
Η τυφλότητα με κλονισμένο βάδισμα, παρουσιάζεται κυρίως σε βοοειδή και πρόβατα, τα οποία εμφανίζουν εξασθενημένη όραση, αδυνατίζουν, τα μπροστινά τους πόδια εξασθενούν και παραλύουν και τελικά πεθαίνουν από αναπνευστική ανεπάρκεια.
Στα σεληνιόφιλα φυτά, όπως το γένος Astragalus, το σελήνιο υποκαθιστά το θείο (θειάφι) στα αμινοξέα μεθειονίνη και κυστίνη, τα οποία παίρνουν μέρος στο σχηματισμό λευκωμάτων του ζωικού σώματος, όπως το μαλλί, οι τρίχες και οι οπλές – χηλές, υλικά που είναι πλούσια σε θειούχα αμινοξέα. Έτσι η συγκέντρωση του σεληνίου στο ζωικό σώμα παρεμποδίζει τη δράση θειούχων ενώσεων, οι οποίες είναι μεγάλης βιολογικής σημασίας.
Τα φυτά που αναπτύσσονται σε σεληνιούχα εδάφη απορροφούν το στοιχείο αυτό, ιδίως όμως τα σεληνιόφιλα, με αποτέλεσμα η περιεκτικότητά τους σ’ αυτό, τις περισσότερες φορές , να είναι τόσο μεγάλη που ξεπερνά κατά πολύ αυτή που υπάρχει στο έδαφος. Άλλωστε σε σεληνιούχα εδάφη επικρατούν τα σεληνιόφιλα φυτά, τα οποία αποτελούν και δείκτες των εδαφών με μεγάλη περιεκτικότητα σεληνίου.
Η τοξική επίδραση του σεληνίου ελαττώνεται όταν στα ζώα χορηγούνται τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε λεύκωμα ή όταν σε αυτά χορηγούνται, με τις τροφές, ελάχιστα ποσά αρσενικού. Όμως προσοχή χρειάζεται με το αρσενικό γιατί μεγαλύτερη δόση είναι θανατηφόρα.
Το έτος 1957 αποδείχθηκε ότι το σελήνιο, ενώ σε μεγάλες δόσεις είναι τοξικό, σε μικρές δοσολογίες μπορεί να προλάβει τόσο τη μυϊκή δυστροφία των αμνοεριφίων και μοσχαριών όσο και την εξυδρωματική διάθεση των πτηνών, παθήσεις που προέρχονται από την ελλιπή χορήγηση της βιταμίνης Ε στα ζώα.
Ομάδα ερευνητών παρατήρησε ότι η χορήγηση ζύμης ξυθοποιίας σε επίμυες (πειραματικά ποντίκια) και νεοσσούς πτηνών, μπορούσε να προλάβει τόσο τη νέκρωση του ήπατος των επιμύων όσο και την εξιδρωματική διάθεση των νεοσσών (αιμορραγικό νόσημα), που προξενούνται από έλλειψη βιταμίνης Ε στα ζώα. Στη ζύμη ζυθοποιίας βρέθηκε άγνωστος παράγοντας, ο οποίος ονομάστηκε παράγοντας 3 και ο οποίος περιείχε οργανική ένωση του σεληνίου. Από αυτή την ανακάλυψη άρχισε το σελήνιο να χρησιμοποιείται προληπτικά, χορηγούμενο στις τροφές τόσο των εγκύων αιγοπροβατινών όσο και των εγκύων αγελάδων που τρέφονταν με δυστροφογόνα σιτηρέσια, σε μικρές όμως ποσότητεες (1 χγρ / κιλό σιτηρεσίου).
Την παραπάνω πρακτική εφαρμόσαμε και εμείς σε ποίμνια και αγέλες δυστροφογόνων περιοχών της χώρας μας. Δυστροφογόνες περιοχές αναφέρονται για πολλές άλλες χώρες, όπως στις ΗΠΑ (Νέα Υόρκη, Μοντάνα, Όρεγκον, Γουινσκόνσιν, Μίσιγκαν, Νεβάδα κλπ), στον Καναδά, την Αυστραλία, Ρωσία, Ιαπωνία, Νέα Ζηλανδία και αλλού.

Φωτογραφία του χρήστη Zeoprofit Hellas ΙΚΕ.

Η χρήση του Μολυβδαίνιου (Μο) στη διατροφή των ζώων

Επιμέλεια κειμένου: Μιχελή Παναγιώτα, Msc Γεωπόνος

Ο ρόλος του μολυβδαίνιου είναι γνωστός στα φυτά και ιδιαίτερα στα ψυχανθή, στις ρίζες των οποίων δημιουργούνται τα φυμάτια, τα οποία δεσμεύουν το άζωτο της ατμόσφαιρας και του εδάφους, γι΄αυτό και σε αυτά τα φυτά δεν κάνουμε αζωτούχα λίπανση.
Το Μο συναντάται ενωμένο με πρωτεΐνη και περιέχεται σε ένζυμα όπως η ξανθινοξειδάση η οποία συμβάλλει στο μεταβολισμό (μετασχηματισμό) της ξανθίνης και υποξανθίνης σε ουρικό οξύ. Η δραστηριότητα της ξανθινοξειδάσης εξαρτάται από την παρουσία του Μο. Επίσης η αλδεϋδική δράση του συκωτιού, που καταλύει την οξείδωση των αλδεϋδών σε καρβοξυλικά οξέα, η βακτηριακή υδρογενάση και η νιτρική ρεδουκτάση περιέχουν το ιχνοστοιχείο μολυβδαίνιο. Το Μο επίσης είναι συμπαράγοντας του FAD και άλλων φλαβινοενζύμων.
Περισσότερο από το 50% του Μο που υπάρχει στο ζωικό σώμα βρίσκεται στο δέρμα, τις τρίχες, τους μυς και τα οστά.
Το Μο απορροφάται εύκολα από τη γαστρεντερική οδό και απεκκρίνεται κυρίως με τα ούρα. Η ποσότητα του μολυβδαινίου που απορροφάται ή εκκρίνεται από το σώμα του ζώου, επηρεάζεται από την ποσότητα των θειικών αλάτων της τροφής. Μεγάλη ποσότητα θειικών αυξάνει το εκκρινόμενο Μο από τα ούρα και δευτερευόντως από τα κόπρανα.
Υπό φυσικές συνθήκες δεν έχουν παρατηρηθεί συμπτώματα ανεπάρκειας του Μο σε κανένα από τα είδη των αγροτικών ζώων, παρά μόνο με τη χρήση πειραματικών σιτηρεσίων.
Περίσσεια Μο στις τροφές των ζώων δεσμεύει τον χαλκό και το αντίστροφο, δηλαδή το Μο είναι αντιμεταβολίτης του χαλκού (μολυβδαίνωση). Η έλλειψη χαλκού ή περίσσεια μολυβαδινίου στα ζώα προκαλεί ακατάσχετη διάρροια, η οποία καταλήγει σε επιβράδυνση της ανάπτυξης, απώλεια βάρους, αναιμία, μειωμένη παραγωγή και υψηλή θνησιμότητα. Έτσι, καταδεικνύεται ότι σε περίπτωση υπερβολικής πρόσληψης Μο, αυτό δεσμεύει τον χαλκό και προκαλούνται στα ζώα τα συμπτώματα που αναφέρθηκαν. Γι’ αυτό και στην περίσσεια Μο στις ζωοτροφές, χορηγούμε σε αυτά θειικό χαλκό από το στόμα ή με ενέσιμη μορφή ή με ανάμιξή του στο μίγμα συμπυκνωμένων τροφών.
Έλλειψη Μο από τις ζωοτροφές διευκολύνει τη συσσώρευση του χαλκού στο σώμα των προβάτων, τα οποία παρουσιάζουν ομαδικά κρούσματα αιμολυτικού ίκτερου.
Οι καρποί των σιτηρών και ψυχανθών φυτών όπως και τα υποπροϊόντα της σπορελαιουργίας ελαιούχων καρπών είναι καλές πληγές μολυβδαινίου. Τα πίτυρα και τα κτηνάλευρα της αλευροβιομηχανίας είναι πλούσιες πηγές Μο, ενώ οι ζωικές τροφές είναι φτωχές σε μολυβδαίνιο.

35533773 393275757824277 6447124796130983936 n

Δημιουργία: Internet Technology Solutions Κατασκευή ιστοσελίδων Θεσσαλονίκη | Κατασκευή Eshop | Προώθηση ιστοσελίδων | Βελτιστοποίηση ιστοσελίδων | Portfolio | Web Design - Internet Marketing